Skip to content

Kâr Neiâ Um (Distancing) – Rev. Lalbiektluong

“If you want to go fast, go alone. If you want to go far, go together.” ~ African Proverb

Thu hawngna:    Beisei lo takin Thawțanni April 15, 2020 khan Shillong khawpuia Bethany Hospital neitu Dr. John L. Sailo chu tulai hri inlêng COVID-19 a kai thu le a zîng elah 2.45 A.M velah chatuon ramah ami lo mâksan tah ti thuin ami hung dêng chun lungril a nain ngaituona a suksei khawp el a. Chu thu lo hrie le hi natnain khawlai chen am a lo tlung phâk ta ding ti ngaituona leia sorkâr hmalâkna chun hmun dang danga Krista zâra hmangaituhai kuom a lo tlung ngei ning a ta, kan țawngțaipui cheu ti ka dawng rawn a, ka lungriltakin ka lâwm hle.

Râl hlataka hmangaituhai mi țawngțaipektuhai râwlria inthawka ka lungrila thu um chu hri inlêng inkaisâwng pei ding invêngna dinga khawvêlin a hmang kâr neia um (social distancing) hi a nih. Mipui pungkhawm lo ding, sakhuo thila inhmukhawm lo ding, dâwra thil inchâwk ding khawma meter khat bêka kâr hlaa um ding thupêk a ni lai zingin muol zapui kâr dana um Tripura rama Tlângsang YMA hai chun dânin a phal chinah Dr. John L. Sailo súnna neiin hun an lo hmang thu chu ka lo hriet a. Social distancing khir taka Mizoram sorkarin an hmang zing lai Tlângsang YMA hai chun an sumphukah Pu Dr. John L. Sailo chu lo lalûtin a sorkâr dânin a phal chinah hunser an hmang a. Hmangaina chun kâr (distance) a nei naw zie a suklang hle. Rev. Lalrosiem Songate, Principal, College of Evangelical Theology-in online titinaa “tulaia ei inserh hi social distance ni lovin phygical distance ti lem inla a kâwk fu lem el awm de” tia a hril ka lo ngaithlâk chu amîn hrietsuoktir a. Kilometer za tamtak kâra mi hung phone-tu hai le chun kan lo inhnai (distance a um naw) zie a sukchieng hle. Hri inkaizap nawna dinga kâr neia um dinga thupêk chu hei mâksan phawt ei ta, kâr neia um thukhawchâng hi hei sawinawi veng ka tih.

Kâr neia um hi:

Kâr neia um hi taksa, lungril le thlarauah a’n um thei vawng a, chu chu ei hung hril pawl vawng ding a nih. Aninataka chun kâr neia um hi Pathien le sorkâr ditdân an nawh, hmêlma suksietna hmangruo a ni lem hman. Kâr nei dinga rawtna le um bûm lo dinga khapna a um khawma thil țhalo leia thupêk hung um a ni hlak.

Pathien hin kâr (distancing) neia um nêkin kâr nei lova um hi a nuom dân le a lungril a ni lem. Adam khawm a khât chauva um țha a ti nawa Evi a pêk a. Pathien khan Adam le Evi kha râl thlîr el lovin ama ngei an umnaah zu fein an lêng hmungkhat hlak niin ân lang (Gen.3:8). Mihriem sandamna dinga Pathien remruot khawm hi ei hang en chun Isu hi mihriem anga hung insiengin, mihriem laia a hung chêng a, mi hnuoihnung laia hai chen faa dâwnin a hung khawsa a nih. Chun Krista ringna leia Thlarau Thienghlim changhai khawm “an umkhâwma, iengkim an ințawma lungril hmunkhatin temple-ah an um a” ti ei hmu (TT. 2: 44-46). Kristien nuna hin inpawlkhâwm (fellowship) hi hmasawnna dinga lampui (factor) pawimaw tak a nih. Thlarau, lungril le taksa inpaw hieua um hi fellowship indiktak chu a nih. Taksa le lungrila inpawna um nawnaa chun hmasawnna zîktluok a um thei nawh. Sorkâr khawma tuhin chu confidential report ti nêkin apprisal report an ti ta lem a. Sorkar office le mipui inkâr khawm inpawna țhalem a umna dingin Right to Information Act dâm, Lokayukta dân dâm an hung siem a. Hienghai hi sorkâr office-a ei hriet nuom hai en theina lampui a nih. Chuleiin kâr nei lova iengkim inpawa langtlang hieua lamhraw hi Pathien le sorkâr ditdân le lungtlûkna pei niin a’n lang.

Kâr neia um hi hmasawnna dinga dâltu le hmêlma sukțhuonawpna dinga hriemhrei țhataka a nih. Sorkâr le politician-hai khawma an suksiet nuomhai beina dinga an i hmang hlak a nih. Pathien khawmin a lo hmang ve tho. Babêl insâng bawl sunzawm pei nawna dingin anni laiah inpaw thei nawna dingin hemzang a siem pêk a, an sin an tâwp dêr a ni kha (Gen.11:7). A tu el khawma hmêlma hnêna dinga hmangruo țhataka an i nei chu kâr neia hmêlmahai siem a nih. Chuleiin, taksa (phygical body) amani, lungril amani, thlaraua khawm kâr neia um chu Pathien le sorkâr ditdân an naw a nih.

Kâr neina san:

Mihriem hi a pawl pawla umkhawm hlak (social bieng) ei ni a. Chu chu a ni zing lai iengleia mihriem hai hi innghirnghoa kâr (distance) neia um hlak am ei ni aw? Pathien Thlarauin a inei Krista ringtu inti buthleng khata awt tlâng, building pakhata chêng, pindan pakhata sinthaw tlâng le khum pakhata zâl tlânghai hi kâr hlataka um am ei ni tawl a? Tirko Paula khawm hi thua hin a bei a dawng ve tho niin ân lang. Korinth mihai kuomah “Krista țhein a um am a nih, Paula in aia hemdein a um am a nih?” a ti phawng phawng el an nawm (I Kor. 1:13). Bible le mihriem miziea inthawka kâr neia ei umna san âwma inlang hei thlîr ei tih.

1.       Insâng le ropui nuomna lei:   Zawlnei Isai lekhabu ei en chun Vantirko (zingkâr naupa) Lucifer chu Pathienin a siena nêka insânga um a nuom leiin Pathien leh inhnaitea um hlak chu kâr neiin an um a, a țhungphaa inthawk peithlâkin a um a nih (Isai 14:12-15). Insâng le ropui nuomna hin Pathien le mihriem inkâra chau ni lovin mihriem le mihriem inkârah kâr (distance) a siem hlak. Isu zirtirhai laia ropui ni nuoma a rúka an hotupa Isu lo va bekbawr hai khawm kha ruol dang haiin an hrietthiem naw a, anni laiah kâr (distance) a um nghal a nih (Matt.20:20-21, 25). Eini lai khawm hin hieng ang lei hin inhnaitêa um hai khawm kâr (distance) neiin a mi siem hlak a nih.

Setan (rúl) in Evi theira fa dinga a thlêm khan “in mit hung var a ta, a sie le țha hrein, ama (Pathien) ang in hung ni ding a nih” a ti a (Gen.3:5). Chu nuomna lungril Evi’n a neinaa inthawk chun Pathien thupêk pawisa lovin thei ra kha loin a fâk a ni a. Adam khawma thei ra chu a fâk ve leiin, an pahni khan Pathien ângsûnga inthawkin țhethlâkin an um a. An nuom nuom faa hlimtaka an khawsaknaa inthawkin inrimtaka sinthawa anni kutsuok ngei faa dâwn dingin Pathienin Eden huona inthawkin a hnawtdawk nghal a nih. Pathien le chun kâr (distance) nei an hung ni ta nghal a nih. Mani chan ding bâk inhnarna chun ra țha a vân suo chau de. Pathienin an nina dinga a ruot khel beiseina (duamna) hi insâng le ropui nuomna hin a hring dawk hlak a nih.

Mipakhat chun kohrana a rawngbawlpui chu “ama leh kan inkâr chu hlatak a nih” a ti a. A hril umzie chu ama chu khûva a ni a, kei chu khîvah ka ni a tina a nih. Chu chu khawvêl kalphung a nih a, a hrilna tukvera inthawk chun indik a tih. Mi nêka insâng nia inngaihai chu ama chu a khâtin a uma, midang leh kâr an nei tina a nih. Hindu sakhuo khawm caste system an nei hin kâr nasatakin a siem a nih. Hnam insânga an i nei Brahmin le hnam hnuoihnunga an i nei Sudrahai chu iengtiklai khawma buthleng awt tlang ngai naw ni hai, asan chu an sakhuo dân a ni tlat leiin. Khawvel kalphunga khawm ân sâng le ân hnuoi, hlaw tam le tlâwm an um. Isu Krista Inchûktirnaa chun hotu pakhat chau a um, chu chu vânah a um a tih. Pathien rawngbawlnaa nina le ngirhmun khawm hi hmang thiem lo chun kâr neia insiem a awl. Anina indiktak hrehai ruok chun mawphurna insiemna le insemnaa ngaiin thiemtakin an hmang hlak. Krista zuina kawnga chun ringtu le ringnawtu țhehran a nih a, chu khawm chu Pathien hmangainaa ruok chun an danglam nawh. Pa, a hmangaitu ta ding chun Bible-a naupa zâmhmang le a Û-pa ang chie kha a nih.

Pathien hmangaina hrilnaah Rev. Elya Mohal, Lecturer (O.T), UBS, Pune chun hieng hin a hril: “Pathien hin ama angpuia siem ei ninaa inthawka thlîrin ami hmangai a nih” a tih. Chu umzie chu mitin angkhat vawngin ami en a tina a nih a, chulai zinga insâng bîka inngaina chun a mihriem chanpui lakah kâr (distance) a siem tina a nih.

2.       Mani hmâkhuo chau en (mani hmasiel):

Mani hmasielna hi Pathien lungril le inmil lo, mihriem le mihriem kâr (distance) neia siemtu a ni rawp. Mihriem le mihriem inkârah mani hmasielna a’n zep rawn pha pha kâr neiin mi a siem tei hlak. Mani hmasielna chun mi dang kêp harsa a tih, a lo kêp khawma ama chan bâka la bângkhai chau a ni nuom.

Mani chan âi pêk chu mani hmasielhai lungrilah a’n leng ve nawh. Tirko Paula chun Philipi kohranhai kuomah mani hmakhuo chau en lova, mi ding ta khawm en dinga ân fuina san khawm kha anni laiah kâr (distance) um lova, thawtlângna țha le inpumkhatna um sien a ti leia a hril a nih. Mani hmasielna hi Krista lungril le inâihal, ruol, unau, laibung le rawngbawlpui hai laka kâr neia mi siemtu a ni rawp hlak. Chuleiin hi hrî laka hin fîmkhur a țul tak zet. Chungtieng thilthawtheinaa inthawk naw chun sâbona sâwp le Ina inkharkhuma sukbo thei a ni ta ngai naw a nih.

3.       Chapona lei:        Chapona hin mi dang hung ding a hnawt kîr a, a lo kawptahai khawm a hnawt zâm bawk. Chapona hi lungril tienga ințan hmasa a ni leiin lungril tieng kâr neiin mi a siem hmasa a, a hnungah hmutheiin kâr (distance) neiin mi a siem hlak. Chapona inlangdawkna (symptom) chu uongna, thei intina, le mi dang ngainêp le enhnuoina hai a ni tlângpui. Hi mizie hi țawngbau le thilthawa ân lang pha pha mi dang leh kâr neiin mi a siem hlak a nih. Ruol țha inhnai tie dawkân hmunkhata bufa zing zing hlak khawm chapona a hung inrawl ta chun kâr (distance) a hung um a, dawkân hmunkhata bufâktlâng thei a ni ta ngai nawh. Hi thil khawm hi Isu Krista lungril le inkawkal tlat a nih.

A dang khawm point țha tak tak la tam a tih, amiruokchu a tlângpuiin a chunga mi po khi Thlarauva ei sukhlum phawt chun hring ei tih (Rom 8:13).

Indaidanna Kâr Sukhnaina Dinga Pawimaw:

Pathien Lekhabu Thienghlima chun “inhmatâ hlataka umhai kha Krista thisen lei chun sukhnaiin in lo um tah” a ti a (Eph. 2:13). Anleh chu kâr hlatak chu iengtinam sukhnaiin um thei a ta?

1.       Hmangainaina:

Pathien le Adamhai nupa kârah inzawmna intan sien khawm, a hmangaina chu an tan tak tak thei nawh. Eden huona inthawka a hnwtdawk khawm kha lunginsiettak pumin mitthli leh a lungsenna hmawl chun a hnawtdawk a hawi. Asan chu Adamhai nupa an saruok inzak thupna dinga theichang hna zawmkhawm an hei inbel el kha chu hmangaitu lungril chu a na hle ning a tih, savun zakuo a siem pêk a, a lan hâk tir a ni kha (Gen.3:21). Edena inthawkin hnawtdawk sien khawm a ângsûnga an um nawk theina ding lampui chu a la’n duong pêk nawk ta țawk țawk a nih. Hmangaina hi chun kâr (distance) hla takah ami sie thei naw ma ma a nih. Pa pakhat chun a nauhai laia a suol suol hi ka hmangai amani aw ti dingin ka um a ti a. Kei chun a hmangai bîk ni lovin an suolna kha a phur a nih ka ti a. Adam le Evi kha Pathien thupêk an bawsiet lei khan a hmaa lêng hmunkhat diel diel kha Pathien thienghlimna lei khan lêng hmunkhat thei lovin kâr (distance) inhlattakin um hai sien khawm, hmangaina leiin keihnaiin an um nawk a nih.

Hmangainaa umhai chun kâr an nei thei ngai naw hrim hrim. Pathien hmangainaa Kristienhai an inhmangaituo pha pha, pumkhatin, thukhatin, țhim zai khat khawm kâr (distance) um lovin an um a. Annia hmangaina lei chun a tlasamhai an sawmdawl a, chutaka chun mi haiin Isu țhuoihruoihai (disciples) an ni ti an hriet thei a nih (Johan13:25; TT. 2:40-47).

Taksa inhnai taka um hi lungril le thlarau an hnai kher nawh. Chuongang bawkin kâr hlataka umhai khawm lungril le thlarau chu ân zawm tlat thei. Hi lai ngirhmun hi chu ram hlaa nauhai inchûkna le sinthaw leia umhai sûngkuoin hre chieng an tih. Hmangaina hin chu taksa, lungril le thlarau tieng a rêngin pumkhatin a zawmkhâwm vawng a nih.

Thisen le kawng danga inzawmna leia muol (mêl) tamtak kârdana umhai ei inhriet țawk țawk thei chun Krista thisen le thlarauva inzawmkhawmhai hi chu inhre lawp lawp âwm tak chu ei nih.

Krista hmangainaa sungsip Tirko Paula chun Krista hmangainaa inthawk chun “iengkhawmin mi țhe naw ni” a ti a. Chu Krista hmangaina lei chun Kristaa a unauhai ta ding chau ni lovin Krista la hrelo hai chen sandam an nina dingin thi a ngam zie thu a hril.

Hmangaina leia Pathien le mihriem inzawm ta lo inzawm nawkna dinga Krista inpêkna hin a mi fang hne pha pha mi dang chunga khawm ei suklang thei ve chau a nih. Krista hmangainaa Tirko Paula sungsipa a hei um zet chun chu hmangaina chu “suisuok ruol an nawh” a ti tawp el a nih. Mani hamțhatna le hlâwkna ding um dêr lova mi dang hamțhatna dinga mani hringna meu inhlân ngam chu Pathiena suok an naw ti naw thei a ni naw a nih. Krista hmangaina hin a nih hlataka umhai khawm hnaiteah mi koa pumkhata mi thlungkhawmtu chu. Eini tienga Pathien mi hmangaina ei hriet ang peiin mi dang chunga hmangaina khawm ei inlangtir thei hlak a nih.

Iengleia Krista kohran inti hai hi ei Kristien chanpuihai hamțhatna ding hi lâkpêk le dâl ei tum hlak am ning a ta? Krista hmangainain a mi chiezawp naw lei ni thei a ti?. Krista hmangainaa sungsipa um hai chu mi dang leh kâr nei thei lovin hringnun a siem si chun mani tieng inen a țul tina a nih. Krista hmangainaa inthawk chun hieng inlal nuomna, chapona, mani hmasielna po po leia inpindan khip khepna (distancing) hai hi sukchimin a um a, sa le mihriem doral a bâng a, Thlarau Thienghlim a hung zalên thei hlak.

2.       Inngaitlawmna:  

Pathien le mihriem bawsietna suol leia kâr (distance) hlataka um chu inngaitlâwmnain a sukhnai a nih. Kolosa zieka chun “nangni inhma ta in thil suksuolnaa khan amaa inthoka threin in lo um a, in lungrila chun a hmêlma in lo ni bawk kha, ama leh ân remtir ta cheu a nih” a ti a (Kol. 1:21). Kâr inhlat (distancing) dân inkhi ding nisien chu hmêlma le hmêlma inkâr hi inhlattak a tih. Krista hin Setan suoka intânghai sansuoka an umna dinga chawimawina țhungpha mâksana a hringna a hung inhlân tawp hi chu ropui tak a nih. Inhmêlmâkna leia kâr (distance) hlataka um hai inzawmna ding chun a tlâwm le inphahnuoi lem um naw chun thil thei a ni ngai nawh. Mani hlâwkna le hamțhatna ding khawm ni chuong lova chawimawina le ropuina silfên hlîpthlâka suok silfên inbel chu thil harsa a nih. Amiruokchu, Eden parmawi chul tah sukvul nâwk a, Pathien ângsûnga inthawk hlataka um tah lâklût nâwkna dingin hi tlâwmna silfên hi Krista chun a lo inthuom a nih, Halleluia!! Hi lungril tak hi chîktaka ngaituo chun a’n ril êm êm. Hmangai Johan chun lunginsietna inthawka lunginsiet nawk sâwngna a ti a nih.

Kristienhai hi ei unauhai le thilsiem chunga hi tlâwmna lungril hi ei nei dinga Pathien Lekhabu Thienghlim (Scripture) in a mi phût chu a nih (Phil. 2:5). Hi inngaitlâwmna hin Kristien mimal senghai hi pumkhata Pathien sinthaw dingin a mi zawmkhâwm a, chapona le manihmasielna leia kâr (distance) lo nei ta hai khawm inngaitlawmna chun ser um lovin a mi zawmkhâwm thei a nih.

3. Ințawngțaipêktuona:   

Thlasik dei lai, January thlain thingtlâng khaw pakhatah rawngbawl dingin kan fe a. Tûkkhat zing țawngțai Inkhawmin ka fe chu nupui kum 70 chuong vawng tah 5 le papui kum 80 vêl pakhat biekin tuol lai chun dei ti dawr dawr hin an lo um a. Biekin tuol Sunday School-a chun kan hei țawngțai chun an țawngțaina hla ka nakawra hung lût chu Headquarters tienga hotu le Ramthima Missionary-hai an nih a. A zînga ka fe nâwk khawma anni rawi bawk kha an lo um a. Țawngțaina subject khawm anni mimal ta ding nêk hmanin puotienga rawngbawlpui le ramthar rawngbawlna tieng bawk a tamlem a nih. Chu țuma țawngțaia fehai chu vawisûn chen hin ka lungrila an la thi nawh. An lungril le thlarau chu Headquarters le Ramthar Field-ah tûktin an fe hlak niin ka hmu a. “Hieng mihai lei hi an ni hi tie hieng chen chena kohran ei la fe theina le accident khawm tuok lova rawngbawltuhai kan la um hi” ka ti a, an hriet lovin lawmthu ka hril hiel a nih. Annihai hin an mi’n hlat (distancing) naw hle a, kei khawma kha nîa inthawk khan chu bau inphâkin kan inbiek ta naw dea chu ka’n hnaipui hle tah in ka hriet. Lungriltaka ințawngțaipuituona hin kâr inhnaitein ami siem a nih.

Tirko Paula hin Philipi kohranhai kawlah “ka țawngțai pêkna taphawt cheuva chun hlimtakin ka hni hlak” a ti a (1:4). Hi hin Philipi kohran le Tirko Paula inkâr hi a hla naw hle ti ân hriet thei. ” Krista Isu lainatna chun in rêngin ka ngai zie cheu kha” (1:8) a ti ngawi ngawi el a nih.

Tirko Paula lingrila hin Philipi kohranhai hi an thi naw ti ân lang chieng hle. Asan tamtak um sien khawm țawngțainaa an inhriettuona lei a nih. Hiengang hin rawngbawltu le kohranhai hi um tawl inla chu rawngbawl khawm inhawi hleng a tih. “Touch the world through Prayer ti lekhabu ziektu Wesley Duewel hin khawvêl hi a lungril buzawlah a sie a, hlatakah a sie thei naw a nih.

Thutlângkawmna:                  Tulaia hri inlêng laka invêngna dinga Social distancing thupêk a um lai zing hin Krista ringtuhai hi lungril le thlarauva inhmangaituoin, mani ta ding chau thlîr lova midang ta ding khawm thlîrin, ințawngțaipêktuo tawl ei tiu. Krista hmangaina chun a ringtuhai hi pumkhatin inhnai le inpawtakin, kâr (distance) nei lovin um ei tiu a, ei umdâna inthawkin mihaiin Krista țhuoihruoihai ei nih ti an mi hriet ding a nih.

—– & —–

Published inSermonTheology

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

error: Content is protected !!