Introduction:
COVID-19 hripui inlêng hmâin i insûngâ, i rîlâ râ nâu mal sâwmnâ Pathien-in a lâwmman a pêk chê hâi kîlkâwina hun i hmang tam nâw khawm a lo ni el thei. COVID-19 lockdown hun hi nang nû le pâ, Pathien-in i nâu hâi Amâ thu takâ enkawl lê châwmna hun dingâ ‘hun rângkachak’ a pêk lei chêin lâwm lâ, ‘Nâupang tâ dingin tho dawk rawh’ tiin ditsak takin ka hung ngên chê a nih.
Ieng leiâ Nâupang hâi tâ dingin ei tho dawk a ṭûl am? Jesuit pâwl chun, ‘Nâupang kum 7 mî mi pe lâ, keinîin mi puitling inentir kan ti chêu’ an lo tîna san âwm chu mi thiem hâi sui dânin, mihriem thluok 90% hi kum 3 ei nî hmâin â’n siem fel zo vawng ta lei lê, mihriem ei mizie ding 85% hi kum 6 ei nî hmaâ an siem fel zo tah lei hi nî’ng a tih. Psychologist hâi chun, nâupang kum 0-14 hun sûng hi ‘mizie siem hun’ a nih an ti â. Chû leiin, nû le pâ hâi ei mâw phurna chu ei nâu hâi, hî hun sûng hin a hung puitling huna a nungchang, a um dân dingâ ei dit hâi po po inchûktir chu a nih.
Nâupang um dân lê mizie inchûktu hâi chun tû lâi nâupang kum 4-14 sûnga mî hâi ‘internet generation’, ‘digital kids, ‘alpha generation’ tî dâmin an inbûk â. Internet hi an hringnun kei ṭhuoitû lê thununtû pakhat a hung ni tâk leiin, internet khawvêl chu khuo le tui nîna neitû niin, einî nû le pâ hâi ruok chu internet generation hâi tâ dingin khuolzin ei ni ta lem. Khawvêl hi an kutpârin an tâwk/them thei vawng an’ tah. An thil hriet nuom, en nuom hâi hi lêkha tiem râwnâ hriet nêkin, ‘an Google’ lem hlak. Vawisûn hin khawvêla nâupang kum 4-14 huom sûnga 2.3 billion an um â. Chuong hâi lâia chun, i insûnga nâupang ieng zât am an ṭhang ve â?
Kum 4-14 Nâupang hâi hi Setan target an nih:
Setan hin mihriem, Pathien angpuiâ siem hâi hi ami thîk â, amâ chatuon hrem hmunâ hrem ding lê Pathien hmêlmâ a nî leiin, Pathien a bei/thâw ngam nâw leiin, Pathien angpuiâ siem mihriem chu thei tâwp insuoâ mi suksiet hi a thil tum lien tak a nih. Chû a thil tum hlâwtlingna dingin, nâupangâ inthawkin a bul a ṭan a nih.
Ei hriet dingâ pawimâw êm êm thil pakhat chu, nâupang kum 14 hnuoi tieng mî hâi hi Setan target lien tak lê tleirâwl suol, mi lûlul ni dingin suksiet tumin nasa takin ṭhang a lâk zing tî hriet tlat ding a nih.
Einî chun Nâupang kum 14 hnuoi tieng mî hâi hi, chuong bêk chun ei ngâisakin, ei sie pawimâw lâwm lâwm nawh. Sâkhuo thila, a hmingin an tâ dingin, Sunday School chu ei buotsaipêk ngêi â. Amîruokchu, Pathien Thlarâuvin an hringnun a sukdanglam thei a nih tî ruok chu ei ngâituopui nawh. Chu nêk hmanin, inkhâwm châng “Ina lo um mei mei raw hâi se, Pathien Thû an ngâithlâk thei tak tak chuong nawh” ei ti zui nâwk â. Chu chu, hmêlma Setan-in remchângâ lain, annî ṭhuoi hmang theina dingin thei tâwpin ṭhang a lo lâk zing bawk a nih.
Tû lâi Nâupang kum 14 hnuoi tieng hâi, la ṭawng thei lo, a ziek khawm tiem thei lo hin mobile phone, iPad, computer hâi hi einî nû le pâ hâi nêkin an thiem lemin, an hnêsâw lem hi mak i tiin, i lâwm vieu khawm a ni thei. I hriet ding chu hmêlma pâ Setan chun an mita thil an hmû nuom zâwng tak lê naâ an hriet nuom zâwng tak hmangin an mizie dingâ hringtû nû le pâin ei dit nâw tak hâi hmangin, Setan chun an lungrila chî angin a lo tû zing a nih ti ruok chu hre thar ei tîu. Nû le pâ tam tak chun TV, internet, mobile phone, online games hâi hi nâu dawnna takin ei hmang lâi zingin, ie’m nakie phâ ei nâu hâi mizie a la hung nghawng ding tî ruok chu ei ngâituo chuong lem nawh.
Ieng leiâ tleirâwl suol hi um dingâ ei ngâi tlat am nî’ng a t’â? Tleirâwl an nî hmâ, kum 13 hnuoi tieng annî lâi lê ei ngâisak bêk nâw hun lâi “Lo um mei mei raw hai se” tiâ ei thlâthlam sûng Setan-in a mi lo chêt khal â, an lungrila chî a lo tû inthûk talaw ta leiin an hung tleirâwl ṭan â, tleirâwl pasaltê a râwl a hung danglam â, tleirâwl nuhmeitê an âwm bâwr hung marin, nû le pâ hâi chunga hel châknâ, lûlul nuomnâ an hung nei hi ieng dang khawm an’ nawh. Kum 13 hnuoi tieng an nî lâiâ Setan-in an nîa chî a lo tû kha a hung pâr suok tâk lei a nih. Chuong lâi zing chun, einî nû le pâ hâi chun, ei nâu hâi kum 14-15 an hung nî chun, har suokna châng ei hriet vê chau. ‘Anâ! bâwia/ bâwinû hi a um dân, khawsak dân â’n dik nâw a nih’ tiin. Hi hi ieng dang lei khawm an’ nawh. Kum 13 hnuoi tieng an nî lâiâ Setan-in an niâ chî a lo tû po po chu hung pâr suokin, an nîa suol chî tû a um chu a hung râ suok a nih. A râ suok ta chun, â’n hnu ta hlak â. Nû le pâ hâiin nâu hâi suolnâ ei hriet dawk ta hnung lem hin chu nâupang-in vawi tam tak inrui thei a lo thâw tah, sex-a vawi tam tak a lo inhmang ta hnung dâm a lo ni ta lem.
Nû le pâ tam takin a hun lâi ei nâu hâi ei enkawl ṭhat nâw leiin, Setan-in an lungrila chî a tû chu thâw ngâinâ hre lovin, ei beidawng luotin, “Tleirâwl suol/tleirâwl lûlul, tleirâwl kâwmâw” tiin a hming ei inbûk hlawl a nih. Hieng ang tleirâwl, Setan-in an lungrila chî a lo phûm nghet ta hâi tâ dingin, sansuok an harsa ta hlak. 30% chu ṭhuoi kîrna chance an um â. 70% hâi ruok chu an fê liem pei chu a ni hi. Chuong fê liem pei hâi chu, insûnga, “Nû, Pâ khawm’, ‘mi pe rawh”… zân zâlna châng hre ta lo, zîng thona châng hre ta bawk lo” an hung ni pei ta bawk.
Nû le pâ tam takin ei hriet dingâ ṭhâ chu, “a la nâupang, inrui thei thil an la thâw nawh, a ngâituo nawh, thil ṭha nâw a la thâw vê nawh” tiâ ei en liem sûng hin ei nâu hâia Pathien Thû ei tû nâw chun, Setan hin an nia remchâng a lo zawng zing a nih.
A hun takâ nû le pâ, nâupang tâ dingâ tho dawk hâi sin thâw râ: Samuel, David, Josiah, Esther, Jeremi hâi an chanchin kimchang lem hi nangin lo sui zui lem el rawh. Khawvêl-a Khrîstien 85 % hâi hi, kum 4-14 an nî hun sûngâ Îsû Khrîstâ Lal lê Sandamtû dingâ pawmtû an nih. Chuong hâi lâiâ mi ropui ṭhenkhat hang suklang tum ei tih.
Jonathan Edward: Amâ thlaâ inthawk, Pastor 300 hring suoktû kha, kum 7 mî a nî lâi a piengthar a nih.
Isaac Watt: Hla phuok thiem, vawisûn chenâ a hla phuok, “Joy to the World, Âw Pathien ṭhangpuitu pângngâi, Îsû Khrâws mak tak chunga chun” tî hlâ hâi hring takâ Kohran-in ei sak hlak, phuoktû hi kum 9 mî a nî lâiâ piengthar a nih.
Matthew Henry: Theologian ropui lê Bible pumpui hril fie bû siemtu, a Bible hril fie bu siem vawisûn chenâ a ṭha filawr lâiâ tiem sâ la ni pei hi, kum 10 mî a nî lâiâ Îsû Khrîstâ Lal lê Sandamtû dingin a pawm a nih.
Evan John Roberts: Wales Revival hril zâtâ a hming lam ṭhel ngâi lo, Wales revival lâiâ thu hriltû ropui, ‘England Tirko ropui’ tiâ ko kha kum 13 mî a nî lâiâ, piengtharna fel tak nei a nih. Thil mak vê tak pakhat nâwk chu, British Missionary lâiâ mi 25 peiâ mî 24 hâi kha, kum 14 an tling hmaâ piengthar vawng an nih.
Nâupang tâ dingâ tho dawk a hlâwknâ:
Nâupang chun Pathien Thû hi lungril thienghlim tak lê a nîna ang takin an dawng thei nghâl a nih. An thu hriet hi âwi awlsam an ti bîk. Chû leiin, puitling pawm dân lê ngâi dân tam tak nei hâi kuoma nêkin, Nâupang lungril inhawng tak hâi kuoma, Pathien Thû hril a hlâwk lem.
Mathâi 11:25-26-naa chun, Îsû’n “Âw Pâ, hnuoi lê vân Lalpâ, nangin mi var lê mi thiem hâi kuoma hieng thû hi I thup â, nâutê hâi kuoma I puong lei hin, kâ’n pâk chê. A nih, Pâ, chuong angâ thâw chu I ngâiâ ṭhâ a nih”. Nâupang lungril inthieng tak hâi kuoma Pathien thû ei hril ang ang hi an zâwm pei a nih. Chû leiin, ei rawng bâwlnâ, kohran rawng bâwlnâ hlâwk dingâ ei dit a ni chun, puitling rawng bâwlna ringawt thlûr bîk ta lovin, nâupang rawng bâwlna khawm hlûtsak zuol ei tîu.
I insûngâ nâupang um hâi lê Kohran sûngâ nâupang hâi hi hang en vêl lâ, Pathien-in an nia chi hring tû dingâ a pêk chê an nih tî hre thar rawh.
Nâupangtê hâi hi, Pathien lê Setan-in an inchû zing a nî leiin, nû le pâ lê kohran-in mâw phurnâ lien tak ei nei a nih. Pathien-in a chang nâw chun, Setan tâ an ni el ding a nih. Setan-in a mi fêkhal nasa talaw tah. Chû leiin, vawisûnâ inthawk chu ei nî’n Setan hi lêkhal/chêtkhalin, ei nâu hâi tâ dingin tho dawk ei tîu.
(Nâupang tâ dingin tho dawk rawh – Part 2 hung insuo ei tum ding a nih.)
Be First to Comment